Het houden en kweken van zangkanaries.

Er zijn tegenwoordig veel mensen, vooral hier in Twente, die achter hun huis in de tuin, naast struiken en bloemen, een volière hebben, met daarin verschillende soorten vogels. Een volière bestaat bijna altijd uit een nachthok en een open vliegruimte van gaas. In de zomer, wanneer men lekker buiten zit, kan men dan mede genieten van de  prachtige vorm en kleuren van de vogels, alsmede van de diverse zanggeluiden, die ze voortbrengen.

Voor diegene, die zangkanaries in hun volière hebben, bestaan er 2 soorten, nl. “Harzers”  en “Waterslagers”. Het aantal liefhebbers van zangkanaries, in hoeveelheid weggedrukt door liefhebbers van kleur- en postuurkanaries, breidt zich momenteel weer uit. De zogenaamde Belgische Waterslager wordt steeds populairder, zeker in Twente, en heeft de Harzer, de andere zangkanarie soort, van de  eerste plaats verdrongen.  De Water- slager zingt harder en oogt wat robuuster. Dat willen de liefhebbers van nu graag zien en horen. Misschien is dit het tijdsbeeld, kijk maar naar de hedendaagse muziek.

Naast het houden van deze zangvogels in de volière kan men ze ook kweken om er mee naar wedstrijden te gaan. De kanaries worden daar beoordeeld op hun zang. Andere soorten  kanaries worden beoordeeld op hun kleur, resp. postuur etc.
Zelf heb ik zangkanaries, de Belgische Waterslager. Het is een hobby, waar ik het hele jaar  mee bezig ben. Het begint in het voorjaar met de kweek. Omdat we graag voor dat we op vakantie gaan met de kweek klaar willen zijn, gaan we  eind januari, na het seizoen van wedstrijden en tentoonstellingen, de dag kunstmatig langer maken, door ’s morgens en ’s avonds t.l. verlichting in het nachthok bij aan te steken. Er zijn ongeveer 15 uren per dag licht nodig om de bevruchting goed te laten verlopen.

Daarnaast dienen we het hok wat te verwarmen en we kunnen in februari/maart beginnen met het kweken van jonge kanaries. Het  kan zelfs nog eerder. De popjes (vrouwtjes) worden in hun broedhok gezet, ieder apart in een ruimte van ongeveer 40 x 40 x 50 cm, waarna ze na ca. een week beginnen met het maken van hun nestjes. Hiervoor geven we ze aan stukjes geknipt garen, hetgeen vroeger in de textielweverijen gebruikt werd. Men kan het tegenwoordig ook kant en klaar in de dierenzaken kopen.

Wanneer de popjes met het maken van hun nest begonnen zijn, betekent dit dat ze broedrijp zijn, zodat we het mannetje erbij kunnen plaatsen om het popje te bevruchten Na enkele dagen begint het popje dan iedere dag een eitje te leggen, tot  ca. 4 `a 5 totaal.

De  gelegde eitjes halen we iedere dag uit het nestje en leggen er een gips eitje voor in de plaats. Daarna, als er 4 eitjes gelegd zijn, leggen we alles weer terug in het nestje zodat het popje op alle eitjes tegelijk begint te broeden en deze vervolgens, als alles gaat zoals het moet gaan, na 13 dagen tegelijk uitkomen.

De oude vogels (het popje alleen of soms het popje samen met het mannetje) voeren de jongen. Ze eten hun eigen voedsel (veel eivoer, zaad en groenvoer) op en geven dit daarna vanuit hun kropje, geweekt terug aan hun jongen. Na ca. 4 weken kunnen de jonge vogeltjes zich alleen redden. Ze krijgen dan al hetzelfde voedsel als de oudere vogels. en worden in de volière geplaatst, waar ze de zomer doorbrengen én waar de mannetjes hun zangstudie beginnen. Dit doen ze door hun erfelijke aanleg en door te luisteren naar de zang van de oude mannetjes.

In juli/augustus beginnen ze te ruien om een nieuw verenpak te krijgen. Na de rui , die tot ca. oktober duurt,vangen  we de jonge mannetjes eruit en plaatsen deze in een inzetkooitje in een zg. zangkast.

Dit is een kast met schappen van ca. 30 cm. diepte, waar de kooitjes naast en onder en boven elkaar in worden geplaatst. Wat later komt er een gordijn voor te hangen, zodat de vogels in de schemer zitten. Hierdoor kunnen ze ongestoord hun lied vervolmaken.

Na een paar weken begint de training voor de wedstrijd. Dat gebeurt door de vogels met 4 kooitjes boven elkaar op een tafel uit te zetten in een  met kunstlicht verlicht vertrek. Door het licht worden ze gestimuleerd om te gaan zingen, zoals ze van nature in het ochtendgloren doen.

Dit wordt thuis wat geoefend, waarna ze  naar de wedstrijden gaan, waar ze worden beoordeeld op hun zang. De keurmeester beoordeelt de verschillende ‘toeren’ (dit zijn stukjes melodie) van het lied dat ze dienen te brengen (ca. 10 à 12 verschillende ‘toeren’) op hun waarde. Ook wordt er gelet op de gelijkenis van het lied met het lied van de nachtegaal. We noemen dit het z.g. “nachtegaal-accent”. Bij de nachtegaal heeft de laatste strofe van de toer altijd meer kracht dan het begin van de toer. Dit proberen we er ook bij de Waterslager in te kweken, door oude vogels, waarvan wij denken dat ze de goede eigenschappen bezitten, met elkaar te paren.Het is de kunst om dit goed voor elkaar te krijgen. Wanneer alle punten per vogel bij elkaar zijn opgeteld, kunnen de winnaars  in de verschillende  categorieën bekend gemaakt  worden. 

De verschillende categorieën bestaan uit: stammen, stellen en enkelingen. Een stam is 4 vogels, een stel is 2 vogels en een enkeling 1 vogel en dan heb je nog de ‘meester-zanger’. Dat is de vogel met het hoogste aantal punten uit alle categorieën.

Na deze periode van wedstrijden in de winter, komt het voorjaar en beginnen we weer met de kweek, waarvoor de beste mannen en poppen worden geselecteerd op hun  zang en hun gezondheid. Wanneer iemand, die thuis een volière met de juiste  vogels heeft, mee wil doen aan wedstrijden, dan kan hij  lid worden van een vogelvereniging . Bijna iedere  plaats in Twente heeft een of meerdere verenigingen, waar je lid kunt worden.

Iedere vereniging heeft zijn jaarlijkse wedstrijd.. Daarnaast bestaat er een gewestelijke wedstrijd en een wedstrijd om het kampioenschap van  Nederland.  Speciaal voor de waterslager kwekers bestaat er bovendien de wedstrijd van de “Twentse Waterslager Club” voor leden uit Twente en de wedstrijd van de “Nachtegaal” voor leden uit het gehele land. Het is geen dure hobby, maar het kost natuurlijk wel wat, o.a. het hok en de volière, materialen voor kweek en wedstrijden, ringen, de contributie voor de vereniging en niet te vergeten het voer. Als opbrengst  hebben we natuurlijk het geld, dat we ontvangen voor vogels, die we zelf niet nodig hebben voor de kweek en dus kunnen verkopen.

Het is al met al een mooie hobby waar veel mensen veel plezier aan beleven.